Nghé Lic
01-09-2009, 12:28 AM
http://i467.photobucket.com/albums/rr32/lic2801/DSC01498.jpg
Trong quá trình tạo dựng và phát triển làng xã, Tiên Điền không những đã hun đúc nên một truyền thống văn hóa dân gian phong phú mà còn xây dựng nên một truyền thống học tập và khoa bảng nổi tiếng cả vùng văn hóa xứ Nghệ từ bao đời nay.
Có lẽ nhờ “ khí thiêng sông núi” mà người dân Tiên Điền nói riêng, người dân xứ Nghệ nói chung có một truyền thống hiếu học, ham học hỏi đến kỳ lạ. Hiếu học, ham học, chắt chiu dành dụm từng đồng xu để học, đến phải ăn “ cá gỗ” cũng chỉ để học thành tài. Hiếu học vì khát khao tri thức, hiếu học vì danh vọng và vì sinh kế là nét đặc trưng tiêu biểu hình thành nhân cách người dân Tiên Điền xưa nay. Dân làng Tiên Điền đã dành dụm những khoản ruộng tốt gọi là “ ruộng học điền” để khuyến khích động viên con em trong làng học tập.
Có nhiều dòng họ cũng theo truyền thống đó mà tôn vinh việc học của con em mình :
Nội ngoại học điền huyền nhật nguyệt
Xuân thu thời tự điểm càn khôn.
Truyền thống hiếu học, trọng học còn biểu hiện ở việc tôn thờ thầy dạy học theo trật tự “Quân – Sư – Phụ”. Tiên Điền xưa là đất của thầy đồ. Những người làm nghề dạy học được làng xã kính trọng và ghi ơn bởi công giáo dưỡng. Ruộng đồng môn – loại ruộng của học trò tậu rồi thay nhau cày cấy để nuôi thầy.
Khi một người đỗ đạt thành danh thì đó không chỉ là niềm hạnh phúc, tự hào của riêng gia đình, dòng họ mà còn là của cả làng.
Bởi chính sự đỗ đạt đó làm rạng danh cho quê hương. Từ việc đón rước linh đình những người đỗ đạt vinhg quy đến ngôi thứ chốn đình trung đều thể hiện việc khuyến học của làng. Ngày xưa, vị trí chính giữa trang trọng nhất ở đình làng thuộc về ông trùm làng chính là người cao tuổi nhất. Nhưng về sau, được thay thế bằng ông đầu xã, tức là người đỗ đạt cao. Làng Tiên Điền vốn nổi danh với những thầy : nho, y, lý, số, đặc biệt là thầy dạy chữ. Thầy đồ ở đây đã từng đi dạy ở rất nhiều nơi trong làng và trong huyện.
Tiên Điền chính là nơi Hội tư văn của huyện Nghi Xuân tế lễ, sinh hoạt hằng năm. Chính quyền và cư dân toàn huyện đều ngưỡng mộ truyền thống hiếu học và khoa bảng của Tiên Điền. Ngày nay hễ ai đi qua đất Nghi Xuân sẽ được nghe những câu ca dao, tục ngữ nói về truyền thống hiếu học và khoa bảng của Tiên Điền như :
Lắm lúa Xuân Viên
Lắm quan Tiên Điền
Lắm tiền Hội Thống.
Hay:
Bao giờ Ngàn Hống hết cây
Sông Rum hết nước, họ này hết quan
Hoặc:
Quan làm nên Đông các
Có cần chánh văn minh
Có nhất phẩm triều đình
Lưỡng triều danh tể tướng.
-------
HN T5/09
[Trích luận văn tốt nghiệp] :d :d
Trong quá trình tạo dựng và phát triển làng xã, Tiên Điền không những đã hun đúc nên một truyền thống văn hóa dân gian phong phú mà còn xây dựng nên một truyền thống học tập và khoa bảng nổi tiếng cả vùng văn hóa xứ Nghệ từ bao đời nay.
Có lẽ nhờ “ khí thiêng sông núi” mà người dân Tiên Điền nói riêng, người dân xứ Nghệ nói chung có một truyền thống hiếu học, ham học hỏi đến kỳ lạ. Hiếu học, ham học, chắt chiu dành dụm từng đồng xu để học, đến phải ăn “ cá gỗ” cũng chỉ để học thành tài. Hiếu học vì khát khao tri thức, hiếu học vì danh vọng và vì sinh kế là nét đặc trưng tiêu biểu hình thành nhân cách người dân Tiên Điền xưa nay. Dân làng Tiên Điền đã dành dụm những khoản ruộng tốt gọi là “ ruộng học điền” để khuyến khích động viên con em trong làng học tập.
Có nhiều dòng họ cũng theo truyền thống đó mà tôn vinh việc học của con em mình :
Nội ngoại học điền huyền nhật nguyệt
Xuân thu thời tự điểm càn khôn.
Truyền thống hiếu học, trọng học còn biểu hiện ở việc tôn thờ thầy dạy học theo trật tự “Quân – Sư – Phụ”. Tiên Điền xưa là đất của thầy đồ. Những người làm nghề dạy học được làng xã kính trọng và ghi ơn bởi công giáo dưỡng. Ruộng đồng môn – loại ruộng của học trò tậu rồi thay nhau cày cấy để nuôi thầy.
Khi một người đỗ đạt thành danh thì đó không chỉ là niềm hạnh phúc, tự hào của riêng gia đình, dòng họ mà còn là của cả làng.
Bởi chính sự đỗ đạt đó làm rạng danh cho quê hương. Từ việc đón rước linh đình những người đỗ đạt vinhg quy đến ngôi thứ chốn đình trung đều thể hiện việc khuyến học của làng. Ngày xưa, vị trí chính giữa trang trọng nhất ở đình làng thuộc về ông trùm làng chính là người cao tuổi nhất. Nhưng về sau, được thay thế bằng ông đầu xã, tức là người đỗ đạt cao. Làng Tiên Điền vốn nổi danh với những thầy : nho, y, lý, số, đặc biệt là thầy dạy chữ. Thầy đồ ở đây đã từng đi dạy ở rất nhiều nơi trong làng và trong huyện.
Tiên Điền chính là nơi Hội tư văn của huyện Nghi Xuân tế lễ, sinh hoạt hằng năm. Chính quyền và cư dân toàn huyện đều ngưỡng mộ truyền thống hiếu học và khoa bảng của Tiên Điền. Ngày nay hễ ai đi qua đất Nghi Xuân sẽ được nghe những câu ca dao, tục ngữ nói về truyền thống hiếu học và khoa bảng của Tiên Điền như :
Lắm lúa Xuân Viên
Lắm quan Tiên Điền
Lắm tiền Hội Thống.
Hay:
Bao giờ Ngàn Hống hết cây
Sông Rum hết nước, họ này hết quan
Hoặc:
Quan làm nên Đông các
Có cần chánh văn minh
Có nhất phẩm triều đình
Lưỡng triều danh tể tướng.
-------
HN T5/09
[Trích luận văn tốt nghiệp] :d :d